Một trong những niềm vui lớn nhất của người yêu cà phê là nhận ra cà phê từ các nơi khác nhau không hề giống nhau. Nếu trước đây bạn từng n...
Một trong những niềm vui lớn nhất của người yêu cà phê là nhận ra cà phê từ các nơi khác nhau không
hề giống nhau. Nếu trước đây bạn từng nghĩ cà phê chỉ có một kiểu vị chung chung, thì khi bắt đầu thử
hạt từ nhiều quốc gia, thế giới ấy sẽ mở ra rất nhanh. Ethiopia, Colombia và Brazil là ba cái tên cực kỳ
quen thuộc trong ngành cà phê, nhưng chúng khác nhau ở đâu?
Câu trả lời không nằm ở quốc kỳ hay danh tiếng đơn thuần. Nó nằm ở điều kiện trồng trọt, giống cây,
cách chế biến, lịch sử ngành và phong cách sản xuất ở từng nơi.
Ethiopia: cái nôi của cà phê và thế giới hương thơm rất riêng
Ethiopia thường được xem là quê hương của cà phê Arabica. Điều làm cà phê Ethiopia trở nên đặc biệt
trong mắt người yêu specialty coffee là sự đa dạng giống bản địa và phong cách hương thơm rất riêng.
Rất nhiều ly Ethiopia, đặc biệt là từ những vùng nổi tiếng và được chế biến tốt, có thể gợi hương hoa,
trà, cam quýt, chanh vàng, bergamot, đào, quả mọng hoặc cảm giác rất thanh và sáng. Với washed
Ethiopia, người uống thường nhắc đến sự sạch, floral và tea-like. Với natural Ethiopia, bạn có thể gặp
những ly rất ngọt, giàu hương trái cây đỏ, berry, mứt quả và cực kỳ sống động.
Không phải mọi cà phê Ethiopia đều giống hệt nhau, nhưng đất nước này thường đại diện cho một kiểu
cà phê giàu hương, giàu chi tiết và đôi khi rất “bay”.
Colombia: sự cân bằng làm nên sức mạnh
Colombia là một trong những quốc gia cà phê nổi tiếng nhất thế giới và cũng cực kỳ được yêu thích
trong specialty coffee. Nếu Ethiopia hay được nhắc tới bởi sự hoa mỹ và nổi bật, thì Colombia thường
được yêu bởi khả năng cân bằng rất đẹp.
Nhiều ly Colombia có thể cho cảm giác trái cây rõ nhưng không quá sắc, cacao hoặc chocolate nhẹ,
đường nâu, caramel, táo đỏ, cam chín và độ ngọt rất dễ chịu. Đây là kiểu cà phê vừa đủ thú vị để khám
phá, vừa đủ cân bằng để dễ tiếp cận.
Sức hút của Colombia nằm ở chỗ nó linh hoạt. Có thể rất sáng, cũng có thể rất ấm. Có thể dùng để học
cảm quan, cũng có thể trở thành ly uống hàng ngày rất bền. Rất nhiều người yêu cà phê sau khi thử
nhiều nơi vẫn quay lại Colombia như một điểm cân bằng giữa sự khám phá và tính thân thiện.
Brazil: nền tảng của sự tròn vị
Brazil là một cường quốc cà phê về sản lượng và cũng là nguồn cung rất quan trọng cho vô số blend
trên thế giới. Trong cảm nhận của nhiều người, Brazil thường đại diện cho phong cách ngọt, tròn, dễ
tiếp cận và thiên về nhóm vị ấm.
Một ly Brazil điển hình thường gợi chocolate, cacao, hạt dẻ, đậu phộng rang, caramel, đường nâu hoặc
cảm giác thân vị tốt, ít chua hơn và rất hợp với espresso hay đồ uống sữa. Điều này không có nghĩa
Brazil thiếu sự thú vị. Ngược lại, chính sự ổn định, dễ kết hợp và nền vị dễ chịu đã làm Brazil trở thành
một trụ cột trong thế giới cà phê.
Nếu Ethiopia giống một bản nhạc nhiều nốt hoa và trái cây, Colombia giống một bài hát cân bằng, thì
Brazil thường giống một giai điệu ấm, sâu và dễ gắn bó lâu dài.
Vì sao lại có khác biệt như vậy?
Khác biệt đến từ tổng hòa của rất nhiều yếu tố:
Giống cây: Ethiopia có sự đa dạng di truyền rất lớn. Colombia có những giống và điều kiện sản
xuất đa dạng. Brazil có lịch sử phát triển mạnh ở các profile phù hợp với thân vị và tính ứng dụng
cao.
Khí hậu và độ cao: Môi trường trồng trọt khác nhau tạo ra tốc độ chín và cấu trúc hạt khác
nhau.
Phương pháp chế biến: Mỗi nước có xu hướng sản xuất và sở trường riêng ở một số phương
pháp chế biến.
Lịch sử ngành: Cách ngành cà phê phát triển ở mỗi quốc gia ảnh hưởng đến việc người trồng và
nhà xuất khẩu tập trung vào phong cách nào.
Nói cách khác, sự khác biệt là kết quả của cả địa lý lẫn văn hóa sản xuất.
Có nên xem ba nước này như ba “kiểu vị” cố định?
Không nên quá cứng. Đây chỉ là những xu hướng tương đối phổ biến. Trong mỗi quốc gia lại có vô số
vùng, giống, process và nhà sản xuất khác nhau. Một Ethiopia vẫn có thể cho vị chocolate. Một Brazil
vẫn có thể cực kỳ sáng. Một Colombia vẫn có thể rất floral hoặc rất funky nếu chế biến theo hướng đặc
biệt.
Điều quan trọng là dùng những hiểu biết này như bản đồ gợi ý, chứ không phải như định kiến khóa
chặt trí tò mò của mình.
Người mới nên bắt đầu thử thế nào?
Một cách rất hay là thử ba ly từ Ethiopia, Colombia và Brazil với cùng phương pháp pha và mức rang
tương đối gần nhau. Khi đó, bạn sẽ cảm nhận rõ hơn sự khác biệt về độ sáng, thân vị, nhóm hương và
cấu trúc tổng thể. Đây là một bài học cảm quan cực kỳ trực quan.
Kết luận
Cà phê từ Ethiopia, Colombia hay Brazil khác nhau không chỉ vì chúng đến từ những quốc gia khác
nhau, mà vì mỗi nơi mang một tổ hợp điều kiện trồng trọt, giống cây, lịch sử sản xuất và phong cách
chế biến khác nhau. Ethiopia thường gợi sự floral và giàu chi tiết, Colombia thường cân bằng và ngọt
đẹp, Brazil thường tròn vị và ấm hơn.
Nhưng hơn cả việc học thuộc các “kiểu vị”, điều quan trọng là nhận ra mỗi chiếc cốc đều là một phần
của nơi chốn. Và khi hiểu vậy, bạn không còn chỉ uống cà phê nữa. Bạn đang đi du lịch bằng vị giác.

COMMENTS