Trên bao bì ghi chocolate, gỗ, gia vị… nhưng sao bạn lại nếm ra vị khác?

 Một trong những điều khiến người mới uống cà phê specialty dễ bối rối nhất là tasting notes trên bao bì. Nhà rang ghi chocolate, cam quýt, ...

 Một trong những điều khiến người mới uống cà phê specialty dễ bối rối nhất là tasting notes trên bao bì. Nhà rang ghi chocolate, cam quýt, hoa trắng, berries, đường nâu hay gia vị ngọt. Bạn pha lên, uống xong và tự hỏi: tại sao mình chỉ thấy “vị cà phê”? Liệu mình có vị giác kém, hay mình đang uống sai? Câu trả lời phần lớn là không. Bạn không sai, chỉ là bạn đang đi qua đúng giai đoạn mà hầu hết người yêu cà phê đều từng trải qua. Trước hết, cần hiểu tasting notes không có nghĩa là cà phê được pha trộn hương liệu chocolate, trái cây hay hoa. Đó là ngôn ngữ mô tả. Khi người ta nói ly cà phê có nốt chocolate, họ thường muốn nói rằng  hương vị của ly gợi nhắc đến cacao, chocolate đen, độ ngọt ấm hoặc một kiểu cảm giác quen thuộc tương tự. Cà phê không nhất thiết phải giống một thanh socola thì mới được gọi là có note chocolate. Vậy vì sao bạn có thể nếm ra khác? Lý do đầu tiên là cảm nhận hương vị mang tính cá nhân. Mỗi người có “thư viện mùi vị” riêng được xây từ ký ức ăn uống và trải nghiệm sống. Nếu bạn rất quen với các loại trái cây họ cam quýt, bạn có thể nhạy hơn với những nốt sáng kiểu cam, chanh hay bưởi. Nếu bạn quen cacao, hạt rang và đường nâu, bạn có thể nhận ra nhóm vị đó rõ hơn. Hai người uống cùng một ly nhưng nhấn vào hai nhóm ký ức cảm quan khác nhau là điều hoàn toàn bình thường. Lý do thứ hai nằm ở cách pha. Cùng một gói hạt, nếu pha theo hướng chiết xuất đậm và dày hơn, bạn có thể thấy chocolate, caramel hoặc hạt rang nổi bật hơn. Nếu pha sạch, sáng và nhẹ hơn, những nốt hoa hoặc trái cây có thể xuất hiện rõ hơn. Nhiệt độ uống cũng ảnh hưởng lớn. Rất nhiều ly cà phê khi còn quá nóng sẽ khó đọc vị. Khi nguội bớt, tầng hương mới bắt đầu mở ra rõ ràng. Ngoài ra, việc nhìn tasting notes trước khi uống cũng tạo ra kỳ vọng. Một khi đã chờ đợi một mùi vị rất cụ thể, bạn dễ thất vọng nếu nó không hiện ra đúng như tưởng tượng. Tốt hơn hết, hãy xem tasting notes như một bản đồ tham khảo. Nó gợi ý khu vực bạn nên để ý, chứ không phải đáp án trắc nghiệm mà bạn buộc phải chọn đúng. Để cảm nhận tốt hơn, hãy bắt đầu từ khứu giác. Ngửi hạt khi còn nguyên, ngửi sau khi xay, ngửi khi cà phê vừa pha xong và ngửi lại khi ly nguội dần. Hương vị cà phê không chỉ nằm trên lưỡi, mà còn nằm rất nhiều ở mùi hương đi ngược lên mũi khi bạn nuốt. Đây là lý do cảm nhận cà phê gắn chặt với cả vị giác lẫn khứu giác. Một cách luyện tập rất hiệu quả là mở rộng vốn từ cảm quan ngoài cà phê. Khi ăn trái cây, chocolate, mật ong, các loại hạt hoặc gia vị, hãy chủ động chú ý xem nó có độ chua thế nào, độ ngọt ra sao, mùi thơm ra sao, hậu vị kéo dài kiểu gì. Càng quen với thế giới mùi vị ngoài đời thường, bạn càng dễ nhận ra những gợi nhắc đó trong ly cà phê. Cũng cần nhớ rằng tasting notes không phải lúc nào cũng tuyệt đối khách quan. Chúng thường là kết quả của một nhóm người cupping và thống nhất mô tả ở một mức nào đó. Người uống khác có thể dùng từ khác để diễn tả cùng một cảm giác. Có người nói berries, có người nói cherry chín, có người chỉ nói trái cây đỏ. Điều đó không có nghĩa một bên đúng còn bên kia sai. Họ chỉ đang dùng những ký ức vị giác khác nhau để gọi tên cùng một vùng cảm nhận. Vì thế, nếu trên bao bì ghi chocolate, gỗ, gia vị mà bạn nếm ra khác, đừng vội nghĩ mình chưa đủ trình. Cà phê không phải một bài kiểm tra để chứng minh ai nếm “đúng” hơn. Nó là một cuộc đối thoại giữa hạt cà phê và kinh nghiệm cảm giác của bạn. Bao bì chỉ mở đầu câu chuyện. Phần còn lại là do chiếc mũi, chiếc lưỡi và ký ức của bạn viết tiếp. Và khi bạn hiểu điều đó, việc uống cà phê trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Bạn không còn cố nếm cho đúng. Bạn bắt đầu học cách lắng nghe xem ly cà phê đang gợi cho mình điều gì. Đó mới là lúc thế giới tasting notes thật sự trở nên thú vị.